
RTM bakwagen 458 (foto: Mark Grootendorst)
Restauratie bakwagen RTM 458 feestelijk voltooid.
Met de onthulling tijdens de jaarlijkse RTM-donateursdag,
zaterdag 22 september j.l., van bakwagen 458, is de restauratie van
dit unieke exemplaar voltooid. De wagon is gebouwd in 1898 bij de wagonfabriek
La Métallurgique in het Belgische Nijvel (met het nummer 208)
voor gebruik op het zojuist aangelegde smalspoornet op het eiland IJsselmonde
en in de Hoekse Waard. De wagen had de bekende Belgische kenmerken van
eind 19e eeuwse interlokale tramwagons: halfronde kopschotten, korte
radstand en een handrem op twee wielen aan één zijde.
Tevens was de wagen voorzien van een bekerkoppeling, die al een jaar
later werd vervangen door het zo bekende Vicineaux-trekwerk. Hierbij
kreeg de wagen ook het huidige nummer 458. De korte radstand, de kleinere
Krupp-wielen (uit Maagdenburg) en de afwijkende handrem werden in de
loop der jaren niet vervangen. Alleen de kopschotten werden recht gemaakt,
bij het laatste exemplaar pas in de jaren '50. Na gebruikt te zijn voor
kolenvervoer werden de wagons uit deze kleine serie (slechts tien exemplaren)
voor diverse klussen gebruikt, waaronder vuilafvoer naar de Centrale
Werkplaats aan de Kromme Zandweg in Rotterdam Zuid.
Voor de 458 kwam op 1 juli 1963 het einde in actieve dienst. Samen met
gesloten goederenwagen 635, rijtuigen AB 417 en B 364 en stoomloc 57
vertrok de 458 die dag naar het Spoorwegmuseum, om jarenlang de bekende
RTM-tramtrein te vormen op het voorplein naast de hoofdingang. Later
was er geen plaats meer voor de twee goederenwagens en in 1994 kreeg
de Stichting v/h RTM in Ouddorp de wagens weer terug, samen met de M67
en later de rest van de tramtrein. De 635 heeft het verblijf in de buitenlucht
beter doorstaan dan de 458. Daarom moest al snel ingegrepen worden om
verder verval te voorkomen. In diverse stappen werd de restauratie uitgevoerd,
waarbij het oude hout werd gedemonteerd en de slechte stukken in het
frame werden vervangen door nieuwe stalen profielen. In 2006 werd door
een kleine werkgroep de uiteindelijke definitieve restauratie opgepakt.
De laatste stalen onderdelen werden vervangen (o.a. alle staanders,
behalve die op de hoeken, en drie van de vier deuren) en de rest werd
afdoende geconserveerd. Het hout, dat al een keer in het Spoorwegmuseum
was vervangen, werd nu wederom vernieuwd (een groot deel van het oude
hout is verwerkt in het dak van de B 364, die ook in herstelling is),
behalve dat van de vloer. De halfronde kopschotten werden weer hersteld,
de bekerkoppeling werd niet meer aangebracht. Voor de kleur is gekozen
voor lichtgrijs met zwarte stijlen en frame met witte letters op de
zijwanden. De wagon zal nooit in een tram te vinden zijn, daar is het
frame te licht voor, zodat is gekozen voor een opstelling in de museumrij
met daarin een thematentoonstelling. Er is gekozen voor het thema Massagoedvervoer
(kolen, suikerbieten en graan) met aan de ene zijde de tentoonstelling
en aan de andere zijde een berg kolen, vastgehouden en begrenst door
een muur van briketten. De bezoekers bevinden zich wel in een van de
topstukken van de collectie. In het Register Railmonumenten is de 458
begiftigd met een A-status. Wanneer de deuren gesloten zijn is van de
tentoonstelling niets te zien.